Article Index
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ.
Ο Ρόμμελ, μετά την υποχώρηση του στην περιοχή της Μέρσα Ελ Μπρέγκα και αφού ασφάλισε το μέτωπο του, άρχισε να κάνει αμέσως τα σχέδια του για μια νέα επίθεση, μόλις θα είχε στην διάθεση του επαρκή εφόδια και ενισχύσεις.
Οι δυνάμεις της Λουφτβάφφε που μεταφέρθηκαν στην Σικελία απέκτησαν την αεροπορική υπεροχή στην περιοχή και έτσι σύντομα άρματα, καύσιμα και κάθε είδους εφόδια άρχισαν να φτάνουν με ασφάλεια στο λιμάνι της Τρίπολης και να προωθούνται στο μέτωπο.
Οι Βρετανοί συγκέντρωναν και αυτοί εφόδια και ενισχύσεις στην περιοχή του μετώπου και ταυτόχρονα ο Ώκιλνεκ, για κάθε περίσταση, οργάνωνε μια γραμμή άμυνας στην περιοχή της Γκαζάλα, δυτικά του Τομπρούκ, για να αποφύγει μια δεύτερη πολιορκία του μοναδικού σημαντικού λιμανιού μεταξύ της Βεγγάζης και της Αλεξάνδρειας για τον εφοδιασμό των δυνάμεων του στην Λιβύη.
Ο Ρόμμελ στις 19 Ιανουαρίου ξεκίνησε την αντεπίθεση του. Κινούμενος στην διάρκεια μιας αμμοθύελλας κατέλαβε την Ελ Αγκέιλα και στην συνέχεια κινήθηκε κατά μήκος της Βία Μπαλμπία. Οι Βρετανοί, που δεν είχαν μάθει από τα παθήματα του περασμένου έτους, είχαν τις δυνάμεις τους διασκορπισμένες και αιφνιδιάστηκαν πλήρως από την γερμανική αντεπίθεση .
Το ίδιο αιφνιδιάστηκε και η Ανώτατη Ηγεσία των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων και οι Ιταλοί Σύμμαχοι, μια και ο Ρόμμελ σε κανένα δεν είχε γνωστοποιήσει τις προθέσεις του. Ο Ώκιλνεκ παρέμενε και αυτός ήρεμος, μια και οι υποκλοπές του ΟΥΛΤΡΑ δεν παρείχαν καμιά ένδειξη για επικείμενη επίθεση.
Στις 27 Ιανουαρίου επανακαταλήφθηκε η Βεγγάζη και στις 3 Φεβρουαρίου οι Γερμανοιταλικές δυνάμεις προσέγγισαν την γραμμή της Γκαζάλα και σταμάτησαν μπροστά στα εκτεταμένα ναρκοπέδια της και τα οχυρά που τα υπεράσπιζαν. Ο Ώκιλνεκ είχε επιδείξει εξαιρετική πρόνοια όταν αποφάσισε την δημιουργία της. Πίσω από τα ναρκοπέδια οι δύο αντίπαλοι άρχισαν τις προετοιμασίες τους για την επόμενη σύγκρουση τους και ο Ρόμμελ μπόρεσε να επιστρέψει στην Γερμανία για πρώτη φορά από την ημέρα που είχε φτάσει στην Αφρική.
ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ ΓΚΑΖΑΛΑ-ΠΤΩΣΗ ΤΟΜΠΡΟΥΚ.
Η γραμμή Γκαζάλα επανδρώθηκε από τις δυνάμεις του 13ου Σώματος της 8ης Στρατιάς. Το σημαντικότερο οχυρό της ήταν αυτό στο Μπίρ Χακέιμ, το νοτιότερο της γραμμής, μια και αποτελούσε τον άξονα οποιασδήποτε επίθεσης από το εσωτερικό της ερήμου, που επανδρώθηκε από τη 1η Ταξιαρχία των Ελεύθερων Γάλλων.
Δέκα έξι μίλια στα βόρεια ένα άλλο οχυρό επανδρώνονταν από τη 150η Βρετανική Ταξιαρχία Πεζικού και βορειοανατολικά το οχυρό Νάιτμπριτζ, που κρατούσε η 201η Ταξιαρχία Φρουρών έφρασε τον δρόμο προς το Τομπρούκ. Τα υπόλοιπα οχυρά επανδρώνονται από Βρετανούς και Νοτιοαφρικανούς, με τους τελευταίους να είναι εγκατεστημένοι στα βόρεια οχυρά κοντά στη θάλασσα.
Η ανοικτή έρημος πίσω από την γραμμή των οχυρών επιτηρούνταν από τις μονάδες της 1ης και την 7ης ΤΘΜ του 30ου Σώματος. Τα βρετανικά άρματα ήταν διπλάσια σε αριθμό από αυτά του Άξονα και μεταξύ αυτών για πρώτη φορά συμπεριλαμβάνονταν και αμερικανικά άρματα τύπου Γκράντ.
Ο Ρόμμελ το βράδυ της 26ης Μαίου 1942 μετακίνησε το Αφρικα Κόρπ, την 90η Ελαφρά και το ΧΧ Ιταλικό Σώμα και παρέκαμψε την γραμμή από τα νότια, ενώ στα βόρεια επιτέθηκαν μετωπικά Ιταλικές δυνάμεις πεζικού για να καθηλώσουν τα εχθρικά στρατεύματα.
Αν και τα άρματα των μεραρχιών του Άξονα επισημάνθηκαν έγκαιρα από βρετανικά αναγνωριστικά οχήματα τα ξημερώματα της 27ης Μαΐου, η ταχύτητα της γερμανικής εφόδου ήταν τέτοια που τα προπορευόμενα άρματα εισέδυσαν στο προκεχωρημένο στρατηγείο της Βρετανικής 7ης ΤΘΜ και διασκορπίσανε τις δυνάμεις της 7ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας.
Η 3η Ινδική Ταξιαρχία τράπηκε σε φυγή και τα γερμανικά άρματα επιτέθηκαν στις φάλαγγες εφοδιασμού των Βρετανών στερώντας τις μονάδες της 7ης ΤΘΜ από καύσιμα, εφόδια και πυρομαχικά. Το απόγευμα της ίδιας μέρας οι Γερμανοί στράφηκαν κατά της φρουράς που υπεράσπιζε το οχυρό Νάιτμπριτζ και κινήθηκαν προς την ακτή, αλλά η βρετανική αντίσταση στα μετόπισθεν τους κατέστησε αδύνατο τον ανεφοδιασμό τους από τις φάλαγγες που παρέκαμπταν την γραμμή από τον νότο.
Μέχρι την 29η Μαΐου οι γερμανικές δυνάμεις είχαν καθηλωθεί στο σύνολο τους και την επόμενη μέρα ο Ρόμμελ αναγκάστηκε να τις συγκεντρώσει σε μια αμυντική περίμετρο, καλυπτόμενη από αντιαρματικά όπλα. Οι Γερμανοί αντιστρέφοντας τη κατεύθυνση της επίθεσης τους προς τα δυτικά κατόρθωσαν και άνοιξαν δύο διαδρόμους στα ναρκοπέδια γύρω από το οχυρό της βρετανικής 150ης ΤΠ για να εξασφαλίσουν τον ανεφοδιασμό τους.
Οι Βρετανοί δεν κατόρθωσαν να συγκεντρώσουν τις δυνάμεις των αρμάτων τους για μια αποφασιστική επίθεση και ο Ρόμμελ αφού απέκρουσε τις τμηματικές κρούσεις τους, πέρασε στην επίθεση και πάλι κατά των δυνάμεων της 150ης ταξιαρχίας και των Γάλλων, που υπερασπίζονταν με πείσμα το Μπίρ Χακέιμ. Το οχυρό που υπεράσπιζε η 150η Ταξιαρχία καταλήφθηκε την 1η Ιουνίου οι βρετανικές μονάδες τεθωρακισμένων που επιτίθονταν ασυντόνιστα υπέστησαν βαριές απώλειες από το «τείχος» των αντιαρματικών όπλων, αλλά οι Ελέυθεροι Γάλλοι συνέχισαν να ανθίστανται στην περιοχή του οχυρού του Μπίρ Χακέιμ. Το απόγευμα της 10ης Ιουνίου, ο Ρόμμελ συγκέντρωσε όλες τις δυναμεις του και επιτέθηκε και πάλι στο οχυρό και το ίδιο βράδυ οι Ελεύθεροι Γάλλοι αναγκάστηκαν να το εκκενώσουν. Οι δυνάμεις του Άξονα στράφηκαν και πάλι βόρεια και το βράδυ της 13ης Ιουνίου οι Βρετανοί εκκένωσαν και το οχυρό Νάιτμπριτζ και έτσι ο δρόμος προς το Τομπρούκ έμεινε ανοιχτός. Ο κίνδυνος της περικύκλωσης και της αποκοπής της 50ης Βρετανικής Μ.Π. και της 1ης Νοτιοαφρικανικής Μ.Π., που κρατούσαν τα βόρεια οχυρά της γραμμής ήταν πλέον ορατός και διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις και να υποχωρήσουν ανατολικά κατά μήκος της παραλιακής οδού. Το Άφρικα Κόρπ προσπάθησε να αποκόψει την υποχώρηση τους, αλλά οι δυνάμεις της 1ης και 7ης ΤΘΜ, που αναπλήρωσαν τις απώλειες τους σε άρματα, κατόρθωσαν να καθυστερήσουν την πρόοδο του προς την ακτή και η υποχώρηση των δύο μεραρχιών πεζικού ολοκληρώθηκε με επιτυχία.
Στις 17 Ιουνίου οι δυνάμεις του Άξονα απέκρουσαν μια ακόμα ασυντόνιστη επίθεση από τα βρετανικά τεθωρακισμένα και στις 20 Ιουνίου 1942 έφτασαν στην περίμετρο του Τομπρούκ που το υπεράσπιζαν οι δυνάμεις των Νοτιοαφρικανών που είχαν υποχωρήσει από την γραμμή Γκαζάλα, υπό τον στρατηγό Κλόπερ. Τις επόμενες δύο μέρες τα άρματα του Αφρικα Κόρπ διέσπασαν την περίμετρο και κατάφεραν επιτέλους να καταλάβουν το Τομπρούκ, συλλαμβάνοντας 30.000 αιχμαλώτους και καταλαμβάνοντας σημαντικές ποσότητες εφοδίων. Ο Χίτλερ προήγαγε σε Στρατάρχη το στρατηγό Ρόμμελ.
Ο στρατηγός Ώκιλνεκ, ανέλαβε προσωπικά την διοίκηση της 8ης Στρατιάς, απαλλάσσοντας τον Στρατηγό Ρίτσι και διέταξε την υποχώρηση των δυνάμεων του στην γραμμή άμυνας στο Ελ Αλαμέιν, σε απόσταση 60 μιλίων από την Αλεξάνδρεια.
Η γραμμή αυτή άμυνας ήταν μοναδική στη Β. Αφρική, δεδομένου ότι το νότιο πλευρό της καλυπτόταν από το καταβύθισμα της Κατάρα και αυτό σήμαινε ότι για πρώτη φορά τα βρετανικά πλευρά ήταν ασφαλή από μια υπερφαλάγγιση τους από το εσωτερικό της ερήμου.
