Article Index
Η ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΡΟΜΜΕΛ.
Στις 23 Μαρτίου 1941 ο Ρόμμελ, μόλις το 5ο Σύνταγμα Αρμάτων προωθήθηκε στο μέτωπο, κινήθηκε αμέσως προς την Ελ Αγκέιλα, την οποία κατέλαβε και επιτέθηκε στην συνέχεια στις Βρετανικές δυνάμεις στην περιοχή της Μέρσα-Μπρέγκα. Το απόγευμα της 31ης Μαρτίου ανάγκασε το Συγκρότημα Υποστήριξης της Βρετανικής 2ης ΤΘΜ που κατείχε τη τοποθεσία να υποχωρήσει προς την περιοχή της Αγκεντάμπια. Ο Ρόμμελ από την στιγμή που οι Βρετανοί άρχισαν να υποχωρούν δεν τους άφησε κανένα περιθώριο να ανασυγκροτηθούν. Διαίρεσε τις περιορισμένες δυνάμεις του σε τρεις ομάδες και τις εξαπέλυσε σε τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις. Η διαταγή ήταν: « τα άρματα μπροστά, από πίσω τα τροχοφόρα, μέσα στην σκόνη ο εχθρός θα πιστέψει ότι του επιτίθενται δεκάδες άρματα». Τα νέα της επίθεσης δεν ανησύχησαν στην αρχή σοβαρά το Κάιρο, μια και ο Στρατηγός Ουέιβελ γνώριζε από τις υποκλοπές του ΟΥΛΤΡΑ ότι οι διαταγές που είχε ο Ρόμμελ ήταν να τηρήσει αμυντική στάση και θεώρησε την επιχείρηση ως μια επιθετική αναγνώριση.
Τα πράγματα άλλαξαν δραματικά όταν η μοναδική ταξιαρχία αρμάτων της άπειρης Βρετανικής 2ης ΤΘΜ του Στρατηγού Νήμ έχασε κατά την υποχώρηση της τα περισσότερα άρματα της από μηχανικές βλάβες και έλλειψη καυσίμων. Ο Ουέιβελ διέταξε την εκκένωση της Βεγγάζης και την συγκρότηση μιας αμυντικής γραμμής στην περιοχή του Μιούς και έστειλε τον στρατηγό Ο’ Κόνορ να εγκατασταθεί στο στρατηγείο του Νήμ, ως σύμβουλο του. Ο φρενιτιώδης ρυθμός που ο Ρόμμελ επέβαλε στις επιτιθέμενες δυνάμεις του, τις οποίες καθοδηγούσε προσωπικά πετώντας από ομάδα σε ομάδα με ένα μικρό αεροπλάνο Στόρχ, δεν έδωσε στους Βρετανούς τον χρόνο να ανασυγκροτηθούν.
Στις 6 Απριλίου οι Αυστραλοί εκκένωσαν την Βεγγάζη και άρχισαν την υποχώρηση αμυνόμενοι, ακολουθούμενοι κατά πόδας από την 3η Ομάδα Αναγνώρισης και οι δυνάμεις της 5ης Ελαφράς Μεραρχίας πλησίαζαν στο Μεκίλι με κατεύθυνση την Ντέρνα στην ακτή για να περικυκλώσουν τις υποχωρούσες δυνάμεις των Βρετανών και Αυστραλών. Τα ξημερώματα της 7ης Απριλίου μια μικρή ομάδα αναγνώρισης των Γερμανών συνέλαβε αιχμαλώτους τους Στρατηγούς Νήμ και Ο’ Κόνορ, αφήνοντας ακέφαλη την 2η ΤΘΜ. Στις 8 Απριλίου η 2η ΤΘΜ είχε πάψει να υφίσταται ως μονάδα, αλλά η άμυνα που πρόβαλε μέχρι τότε έδωσε τον χρόνο στους Αυστραλούς της 6ης Μ.Π. να υποχωρήσουν συντεταγμένα και να περιχαρακωθούν στο Τομπρούκ, που ήταν ο επόμενος στόχος του Ρόμμελ, παρά το γεγονός ότι τα άρματα του ήταν διασκορπισμένα χωρίς πυρομαχικά και καύσιμα και οι άντρες του κατάκοποι και εξαντλημένοι. Ο στρατηγός Ουέιβελ το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να διατάξει ανυποχώρητη άμυνα στο Τομπρούκ, αποδεχόμενος το γεγονός ότι ο Ρόμμελ μπορούσε να φτάσει μέχρι τα σύνορα της Αιγύπτου, μια και δεν είχε άλλες δυνάμεις για να τον ανακόψει.
Πράγματι στις 11 Απριλίου οι γερμανικές δυνάμεις φτάσανε στην Μπαρντία, το Καπούζο και το Σολλούμ και στις 26 Απριλίου κατέλαβαν την διάβαση της Χαλφάγια. Στις 14 Απριλίου το 5ο Σύνταγμα Αρμάτων και το 8ο Σύνταγμα Πολυβολητών επιτέθηκαν στο Τομπρούκ. Το πυροβολικό των Αυστραλών κατάστρεψε τα μισά από τα άρματα που μετείχαν στην επίθεση και υποχρέωσε το 5ο Σύνταγμα Αρμάτων να υποχωρήσει, αφήνοντας καθηλωμένους και απροστάτευτους τους πεζούς του 8ου Συντάγματος Πολυβολητών στην ζώνη θανάτου του φονικού πυρός των πυροβόλων των αμυνομένων. Οι απώλειες του 8ου Συντάγματος Πολυβολητών ξεπέρασαν το 75% της δύναμης του, ανάμεσα στις οποίες και ο διοικητής του.
Ο Ρόμμελ επανέλαβε την επίθεση του στις 16 και 17 Απριλίου, αλλά το μόνο που κατάφερε μέχρι τις 4 Μαΐου ήταν να προωθήσει τις θέσεις του περίπου δύο μίλια προς την περίμετρο και έχοντας υποστεί σημαντικές απώλειες περιορίστηκε στην διατήρηση της πολιορκίας.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ «BREVITY».
Ο στρατηγός Ουέιβελ όταν στις 18 Απριλίου 1941 πληροφορήθηκε ότι δυνάμεις της 15ης ΤΘΜ άρχισαν να αποβιβάζονται στην Τρίπολη, είχε κάθε λόγο να ανησυχεί από το γεγονός ότι σύντομα θα αντιμετώπιζε μια πλήρη εμπειροπόλεμη γερμανική τεθωρακισμένη μεραρχία, την στιγμή που οι δικές του δυνάμεις αρμάτων είχαν σοβαρά μειωθεί. Ο Τσώρτσιλ, αντιλαμβανόμενος την σοβαρότητα της κατάστασης και της απειλής που διαγραφόταν, διέταξε να ενισχυθεί άμεσα το μέτωπο της Βόρειας Αφρικής με την αποστολή αρμάτων και καταδιωκτικών αεροπλάνων με μια ταχεία νηοπομπή που θα διέσχιζε την Μεσόγειο.
Η νηοπομπή «Τίγρις» κατάφερε, με την απώλεια μόνο ενός φορτηγού πλοίου, να φτάσει ασφαλής στην Αλεξάνδρεια με ένα φορτίο αρμάτων αποτελούμενο από 135 άρματα πεζικού Ματίλντα, 82 άρματα Κρούζερ και 21 ελαφρά άρματα.
Ο στρατηγός Ουέιβελ αποφάσισε να οργανώσει άμεσα μια επίθεση στην παραμεθόρια περιοχή με σκοπό να απωθήσει τους Γερμανούς από αυτήν και σε περίπτωση επιτυχίας να προωθηθεί και να λύσει τη πολιορκία του Τομπρούκ.
Η επιχείρηση ξεκίνησε στις 15 Μαΐου 1941 και το πεζικό της Σκωτσέζων Φρουρών, υποστηριζόμενο από άρματα πεζικού Ματίλντα της 4ης ΤΘΤ και την υποστήριξη της Αεροπορίας της Ερήμου, κατέλαβαν την περιοχή πάνω από την διάβαση της Χαλφάγια. Στα δυτικά, δυνάμεις πεζικού και αρμάτων επιτέθηκαν στο οχυρό του Καπούζο, το οποίο κατέλαβαν με την απώλεια 9 αρμάτων και η 7η Τεθωρακισμένη Ομάδα Ταξιαρχίας προχώρησε ανενόχλητη στο εσωτερικό της ερήμου προς το Σίντι Αζίζ.
Ο Ρόμμελ, φοβούμενος ότι η προώθηση των βρετανικών δυνάμεων θα μπορούσε να σπάσει την πολιορκία του Τομπρούκ, διέταξε μια άμεση αντεπίθεση με τα άρματα του 5ου Συντάγματος της 5ης Ελαφράς Μεραρχίας, που εύκολα υποχρέωσε τις βρετανικές δυνάμεις να υποχωρήσουν.
Αυτό υπήρξε το σύντομο και άδοξο τέλος της επιχείρησης, της πρώτης απόπειρας των Βρετανών να λύσουν την πολιορκία του Τομπρούκ.
