Θέμα: Αθηναϊκή τρίηρης του 480 π.χ. στην 1/40

[pacos]

Στην ναυμαχία της Σαλαμίνος οι τρίηρεις δεν ήταν κατάφραχτες όπως αυτή που σχεδίασε ο Coats, την γνωστή σε όλους μας «Ολυμπιάς». Ο πρώτος που βάζει κατάστρωμα μάχης είναι ο Κίμων μετά την εμπειρία του Αρτεμισίου και Σαλαμίνος.
Το κατάστρωμα μάχης είναι 8 τόνους έξτρα βάρος αλλά επιτρέπει μεγαλύτερο αριθμό πεζοναυτών και την εύκολη μετακίνηση τους όπου απαιτηθεί.
Αποφάσισα λοιπόν να φτιάξω μια τρίηρη εποχή της ναυμαχίας της Σαλαμίνος και  του Αρτεμισίου (τα ίδια πλοία ναυμάχησαν και στις δύο).
Τροποποίησα τα σχέδια του Coats στην πλώρη δίνοντας ένα διαφορετικό σχήμα όπως ακριβώς εικονίζεται σε νόμισμα εποχής που μας δείχνει πλώρη τριήρους.
Πέρα από το «προφίλ», διαφοροποιείτε όλη η κατασκευή της πλώρης γιατί έπρεπε να φιλοξενεί αρκετό αριθμό οπλιτών-πεζοναυτών, άρα θα είναι πιο φαρδιά και πιο μεγάλη από της «Ολυμπιάς».
Διαφοροποίηση θα υπάρξει και στην πρύμνη διότι η θέση του τριήραρχου και του ή των πηδαλιούχων που στην «Ολυμπιάς» βρίσκονταν επάνω στο κατάστρωμα μάχης, τώρα θα πρέπει να τοποθετηθούν σε υπερυψωμένη εξέδρα.
ʼλλη διαφοροποίηση θα υπάρξει στη σειρά των «θρανιτών» και πιο συγκεκριμένα θα πρέπει να γίνει μια μελέτη για την τοποθέτηση των σκαρμών γιατί αλλάζει η κουπαστή τους.
Αυτές είναι οι βασικές διαφορές, το υπόλοιπο σκαρί δεν αλλάζει πολύ και όποιες αλλαγές πρόκειται να γίνουν θα είναι πιο πολύ καλλωπιστικές και λιγότερο δομικές.
Το συνολικό μήκος θα φτάσει το ένα μέτρο.

Η τρίηρη θα είναι του Αμεινία που ανήκει στην φατριά των Φειλαϊδών από την Παλλήνη που ήλεγχε την λατρτεία της Βραυρωνίας Αρτέμιδος.
Ο Αμεινίας και ο ύπαρχός του Λυκομήδης ήταν ιδιαίτερα επιθετικοί στη Σαλαμίνα (γενικά οι Φειλαϊδείς ήταν επιθετική φατρειά). Αυτός ξεκινάει την επίθεση εμβολίζοντας μια Φοινικική τρίηρη φονεύοντας όσους δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το πλοίο.
Όταν η τρίηρη του Πέρση πρίγκιπα Αριαβίγνη επιτίθεται σε αυτήν Θεμιστοκλή με σκοπό να φονεύσει τον ίδιο και να καμφθεί το ηθικό των ελλήνων, ο πανταχού παρών Αμεινίας ορμά πρώτος και εμβολίζει την τρίηρη του Αριαβίγνη. Απτόητος ο χρυσοποίκιλτος Πέρσης πρίγκιπας ορμάει με τους πολυάριθμους πεζοναύτες του στην τρίηρη του Αμεινία αλλά φονεύεται από τον Αμεινία και τον Λυκομήδη με τα δόρατα τους σε σημείο που δεν τον κάλυπτε ο θώρακας, με αποτέλεσμα να πέσει το ηθικό των φοινίκων και οι υπόλοιπες σειρές των φοινίκων, βλέποντας την εξέλιξη να κάνουν όπισθεν προς την ακτή του Περάματος. Αντιθέτως οι Αθηναίοι να θα ενθαρρυνθούν και θα υπερκεράσουν τον αντίπαλο.
Οι  Φειλαϊδείς είχαν ως σύμβολο τα άσπρα οπίσθια ίππου σε μαύρο ή βυσσινή φόντο και το άσπρο μισοφέγγαρο με τοη ήλιο που ήταν της Βραυρώνειας Αρτέμιδος.
Έτσι θα ζωγραφιστούν στα πανιά.
Υπάρχει και η σκέψη αντί για αυτά της Αρτέμιδος να ζωγραφιστεί το δελφίνι προς τιμήν του δελφίνιου Απόλλωνος που ήταν ο προστάτης των ναυτικών.

Δέχομαι προτάσεις και απόψεις για οποιοδήποτε θέμα, κατασκευαστικό, σχεδιαστικό, πώς να την ζωγραφίσω... οτιδήποτε, είμαι όλος αυτιά!

[xristos2]

ενδιαφερουσα κατασκευη.......
και πολυ δυσκολη
εγω το μονο που εχω να πω ειναι οτι η ολυμπιας δεν εναι ενα καλο προτυπο για αντιγραφη. εγιναν πολλα λαθη στον σχεδιασμο της με κυριωτερο οτι ειναι μικροτερη σε μηκος απο οτι οι αρχαιες, με αποτελεσμα οι κωπηλατες να μην μπορουν να εκμεταλευτουν ολη τους την δυναμη γιατι εχουν μικρο χωρο και χτυπανε οι πλατες τους στον απο πισω τους.αυτο ειχε ως αποτελεσμα η ρεπλικα να μην πιασει ποτε την ταχυτητα που ειχαν οι αρχαιες

[pacos]

Έχεις δίκιο Χρήστο   
Αυτό ακριβώς που αναφέρεις Χρήστο έγινε γιατί οι αρχαιολογική έρευνα για την ανακατασκευή της βρήκε δύο διαφορετικές μονάδες μέτρησης.
Στην αρχαίο αγορά βρήκαν δύο «πόδια» (μονάδες μέτρησης) το ένα πιο μικρό από το άλλο. Δε θυμάμαι πόσα εκατοστά ήταν το μικρό και πόσο το μεγάλο αλλά αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν το μικρό και τους βγήκε 35 μέτρα περίπου με αποτέλεσμα ο κάθε κωπηλάτης να έχει 80 cm διαδρομή κουπιού.
Σίγουρα αν είχαν χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο «πόδι» η διαδρομή του κουπιού θα ήταν μεγαλύτερη αλλά όχι τρομερή διαφορά.
Η καρίνα του και οι γραμμές που είναι βασικά πράγματα για την πλεύση και την ταχύτητα βασίστηκαν από τους νεώσοικους του Πειραιά.
Από την άλλη η σύγκριση που κάνουμε περί ταχύτητας είναι από τον Θουκυδίδη που μας λέει για την ιερή τρίηρη την Πάραλο που πήγε στην Σάμο για να ανακαλέσει την απόφαση και πρόλαβαν τον Αθηναϊκό στόλο που είχε σαλπάρει από την προηγούμενη μέρα, υπολόγισαν πως πρέπει να ταξίδευε από 8 μέχρι 12 κόμβους ασταμάτητα... ίσως και λίγο παραπάνω...!!!
Εδώ όμως έχουμε να κάνουμε με ένα ιδιαίτερο σκαρί που οι αρχαίοι ιστορικοί μας λένε πως ήταν τα πιο γρήγορα του κόσμου!!!
Την Πάραλο και τη Σαλαμινία τα χρησιμοποιούσαν ως αγγελειοφόρα-ταχυδρομικά πλοία και όχι για να ναυμαχούν.
Δεν είχαν έμβολο, κατάστρωμα μάχης, πρέπει να ήταν πιο μικρά, πιο επίπεδη καρίνα, άλλα κουπιά, με τους καλύτερους κωπηλάτες, άλλη σχεδίαση και άλλη φιλοσοφία με σκοπό την ταχύτητα και μόνο.
Αν λάβουμε υπόψη μας όλα αυτά, τότε η τρίηρη Ολυμπιάς για κατάφραχτη με 200 άτομα πλήρωμα που μόλις έμαθαν να κωπηλατούν με λάθος σχεδιασμένα κουπιά (στην πορεία τα βελτίωσαν), με ένα πολύ βαρύ μεταλλικό έμβολο... καλά τα πήγε αφού έπιασε 8 κόμβους!
Μη ξεχνάμε πως κάθε πόλη έφτιαχνε τις δικές της τρίηρεις χωρίς να βασίζονται σε κάποιο κοινό σχέδιο. Έθεταν κάποιες βασικές αρχές αλλά ο κάθε ναυπηγός είχε το δικό του σχέδιο.
Έτσι βλέπουμε τους Αθηναίους να φτιάχνουν διαφορετικές τρίηρεις από τους Κορίνθιους και τους Συρακούσιους... διαφορετικές τρίηρεις έφτιαχναν οι Ίωνες στα παράλια και διαφορετικές οι Φοίνικες.
Όπως είναι φυσικό θα είχαν διαφορετικές διαστάσεις, βάρος, θωράκιση, αριθμό κωπηλατών και διαφορετικές ταχύτητες εμβολισμού και ταξιδιού.
Τέλος πάντων, αν της βγάζαμε το κατάστρωμα μάχης και την κάναμε λίγο πιο μεγάλη τότε θα είχαμε καλύτερες ταχύτητες αλλά η «Ολυμπιάς» ταξίδεψε μια χαρά στο Αιγαίο και η ταχύτητα των 8+ κόμβων που έπιασε ήταν υπεραρκετή για να εμβολίσει και να προκαλέσει ζημιές σε ένα ξύλινο πλοίο! 
Αυτό ακριβώς φίλε Χρήστο λέγεται πειραματική αρχαιολογία που προσπαθεί από ελάχιστες πηγές να προσεγγίσει και τέλος να αναπαραστήσει κάτι που έχει εξαφανιστεί.
Αν λάβουμε υπόψη τα ελάχιστα αρχαιολογικά ευρήματα και τις ελάχιστες πηγές για το συγκεκριμένο πλοίο, η «Ολυμπιάς» αποτελεί μια πάρα πολύ καλή προσέγγιση μιας αρχαίας Αθηναϊκής τρίηρης του 5ου-4ου αιώνα π.χ. 

[repetan]

 Φίλε pacos καλησπέρα και από μένα , σου εύχομαι καλή συνέχεια στο έργο που έχεις αναλάβει και συγχαρητήρια για τις πολύ ενδιαφέρουσες  πληροφορίες  .
 Αντώνης 

[Kostis Pap]

Αμφιβάλλω αν στη ναυμαχία έπεφταν με οκτώ κόμβους ταχύτητα  (15 χλμ./ώρα) πάνω στο άλλο πλοίο γιατί θα τραυματίζονταν πολύ άσχημα το πλήρωμα.

Καλή συνέχεια στην κατασκευή, φαίνεται να έχεις ξεκινήσει σε γερή βάση.

[pacos]

Σωστός ο Κώστας. Η ταχύτητα εμβολισμού διέφερε ανάλογα το πλοίο κυνηγός και το πλοίο θύμα.
Η ελάχιστη ταχύτητα εμβολισμού θεωρούνται οι 4 κόμβοι. Μη ξεχνάς πως υπήρχαν τρεις βασικοί τρόποι εμβολισμού ανάλογα με το ποιο ήταν το πλοίο που πρόκειται να εμβοληθεί και το τι ζημιά ήθελαν να του κάνουν.
Ο κλασικός εμβολισμό στα ίσαλα όπως τον φανταζόμαστε. Ο άλλος ήταν να μεταφερθούν οι πεζοναύτες και οι βοηθητικοί στην πλώρη (μεταφορά βάρους στην πλώρη όπως έκαναν και στα υποβρύχια για άμεση κατάδυση) με αποτέλεσμα να βυθιστεί το έμβολο και ο εμβολισμός να είναι υποθαλάσσιος. Ο τρίτος εμβολισμός είναι οι πεζοναύτες και οι βοηθητικοί να μεταβούν στην πρύμνη με σκοπό το έμβολο να καβαλήσει το αντίπαλο πλοίο, σούζα δηλαδή για την ανατροπή του εχθρικού πλοίου.
Ο τρίτος τρόπος προϋπόθετε  και την μεγαλύτερη ταχύτητα σε σχέση με τους άλλους, την μέγιστη!
Υπήρχαν δε και οι περιπτώσεις που οι αντίπαλες τρίηρεις είχαν μεταλλικές θωρακίσεις στα ίσαλα τους. Πάλι σε αυτή την περίπτωση η ταχύτητα πρέπει να ήταν αρκετά μεγάλη ώστε να υπάρχει σίγουρη διάτρηση.
Στο πλήρωμα σε όλες τις περιπτώσεις κατά τα τελευταία δευτερόλεπτα πριν τον εμβολισμό θα επικρατούσε ένας πανικός με φωνές του στιλ «κρατηθείτε»... εμβολίζουμε ή πρόκειται να μας εμβολίσουν.
Οι κωπηλάτες θα άφηναν τα κουπιά (πιθανόν κάποιοι να τα μάζευαν) και όλοι θα είχαν κάτι ή κάπου να κρατηθούν, πεζοναύτες, πλήρωμα, κωπηλάτες, αλλιώς θα τραυματιζόντουσαν με κωλοτούμπες στην πλώρη και αρκετοί θα βρίσκονταν στη θάλασσα. Είναι νόμος της φύσης και λέγεται κινητική αδράνεια. 



Υ.Γ. Σε ευχαριστώ Αντώνη!

[pacos]

Ολοκληρώθηκε το πέτσωμα έγιναν οι τρύπες (οδηγοί) για τις σειρές των κωπηλατών ζυγιτών και θαλαμιτών και λειάνθηκαν τα πρώρα.
Δεν έχω τρίψει ακόμα τίποτα.

[pacos]

Προχωρεί σιγά και σταθερά.

[Sernak]

Επειδή τα κομμάτια μου φαίνονται πως είναι aπo μπάλσα ξύλο, τι κόλλα χρησιμοποιείς για να τα ενώσεις - ατλακόλα ή σου παρέχει το κίτ κάποια άλλη πιό κατάλληλη;

[pacos]

Επειδή τα κομμάτια μου φαίνονται πως είναι aπo μπάλσα ξύλο, τι κόλλα χρησιμοποιείς για να τα ενώσεις - ατλακόλα ή σου παρέχει το κίτ κάποια άλλη πιό κατάλληλη;

Η κατασκευή δεν είναι κιτ, είναι ιδιοκατασκευή και χρησιμοποιώ ατλακόλ ταχείας πήξεως και τα καρφώνω με καρφίτσες.

[Sernak]

Η κατασκευή δεν είναι κιτ, είναι ιδιοκατασκευή και χρησιμοποιώ ατλακόλ ταχείας πήξεως και τα καρφώνω με καρφίτσες.

Iδιοκατασκευή;;;;;; Mπράβο....

Καί τα σχέδια που τα βρήκες; Σε κάποιο βιβλιο ή περιοδικό kai τα "έφερες" μετά στην κλίμακα που ήθελες;

[pacos]

Iδιοκατασκευή;;;;;; Mπράβο....

Καί τα σχέδια που τα βρήκες; Σε κάποιο βιβλιο ή περιοδικό kai τα "έφερες" μετά στην κλίμακα που ήθελες;

Μου είχε στείλει τα ναυπηγικά σχέδια το 1996 ταχυδρομικός ο σχεδιαστής και κατασκευαστής τις τριήρους ΟΛΥΜΠΙΑΣ ο J.F.Coats τα οποία τροποποίησα.
Διάβασε πάνω-πάνω στην πρώτη δημοσίευση αυτά που γράφω και θα καταλάβεις.

[Sernak]

 

[pacos]

Φτιάχτηκαν και οι σκαλμοί για τις δύο από τις τρεις σειρές.

[KWSTAS]

Ενδιαφέρουσα η κατασκευή σου φίλε, κυρίως λογω της μελέτης που έκανες
για τις τροποποιήσεις και ακόμα πιο ενδιαφέρουσες οι γνώσεις που αποκομίσαμε.

[xristos2]

ωραια κατασκευη. εχεις βαλει ξυλοκαρφα;; ακομα τις τρυπες πως τις εκανες;; βλεπω κατι καμμενο απο την εσωτερικη τους μερια;;

[pacos]

Σε ευχαριστώ Κώστα για τα καλά σου λόγια.

Σωστός ο xristos2... τις τρύπες τις έκανα με τρυπανάκι σταδιακά από 2 χιλιοστά, 3... 4 κλπ. Μετά πήρα κονικό τριβείο και κυριολεκτικά τις έκαψα εσωτερικά και έγιναν λείες!
Καρφίτσες είναι... κομμένες.

Και συνεχίζω το εσωτερικό...

[Kostis Pap]

Πολύ εντυπωσιακή εργασία! Προχώρα γερά. Ανυπομονώ για τη συνέχεια. Πολύ όμορφο το ξύλο που χρησιμοποιείς.

[repetan]

  Φίλε pacos καλησπέρα , πολύ όμορφη η δουλειά σου και εντυπωσιακό το μέγεθος της τριήρους .
  Το μόνο που θέλω να μου διευκρινήσεις από  τις πληροφορίες σου είναι αν τα καμάρια εδράζονται σε αυτή τη σανίδα που έχεις βάλει ή πρέπει να εδράζονται στους νομείς απ'ευθείας .
  Καλή συνέχεια 
  Αντώνης .

[pacos]

Καλησπέρα φίλε repetan. Σωστά τα λες.
Βάση σχεδίου του Coats τα καμάρια εδράζονται επάνω στους νομείς και μεταξύ τους ενώνονται με δύο «μισά μισοφέγγαρα».
Ενώ στην πρώτη τρίηρη που έφτιαξα τήρησα ακριβώς τα σχέδια του σχεδιαστή της Ολυμπιάς, σε αυτήν λοξοδρόμησα και αυτοσχεδίασα.
Έτσι κι αλλιώς αυτοσχεδιάζω από την αρχή της κατασκευής και θα συνεχίσω να αυτοσχεδιάζω.
Αποφάσισα να βάλω την σανίδα γιατί η συγκεκριμένη τρίηρη που δεν είναι κατάφραχτη και θα φαίνεται πιο πολύ το εσωτερικό της σε σχέση με την προηγούμενη κατάφραχτη που έχω φτιάξει. Έβαλα λοιπόν την σανίδα και το αποτέλεσμα είναι όμορφο... και πιο γρήγορο! 
 

[xristos2]

νομιζω αυτα τα πλοια ειχαν ενα τεντωμενο  σκοινι απο την μια ακρη ως την αλλη που κατα καποιον τροπο εδεναν το κυτος τους. εχει γινει τετοια προβλεψη για το μοντελο η κανω απλα ενα λαθος;;
στην ρεπλικα εχουν βαλει συρματοσχοινο...

[pacos]

Καλημέρα Χρήστο.
Ναι, υπάρχει πρόβλεψη και λέγεται υπόζομα.
Υπάρχει και στα σχέδια του Coats.
Το υπόζομα αποτελούσαν δύο πολύ γερές ξύλινες εσωτερικές κατασκευές, η μία στην πλώρη και η άλλη στην πρύμη, που ενώνονταν με ένα ή περισσότερα σχοινιά. Αυτή η κατασκευή είχε ως σκοπό να δέσει το σκάφος και να γίνει πιο στιβαρό για την ναυμαχία και για τα κύματα, που ήταν και ο μεγαλύτερος εχθρός γιατί η τρίηρης είναι ένα μακρύ και λεπτό καράβι.
Μη ξεχνάμε πως οι τρίηρεις ήταν κατασκευασμένες με την αρχαία τεχνική που έχτιζαν πρώτα το πέτσωμα με καβίλιες χωρίς αρχικούς νομείς και μετά το έδεναν από μέσα καθώς προχώραγε το πέτσωμα. Ποτέ δεν λύγιζαν τις σανίδες με αποτέλεσμα τα ξύλα να κρατούν την μοριακή τους σύνθεση. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα καλύτερη αντοχή στις κρούσεις είτε αυτές να προέρχονται από κύματα είτε από πλοία.
Ας φανταστούμε λοιπόν μια τρίηρη πριν την ναυμαχία να «στρίβουν» το ή τα σχοινιά του υποζόματος και να «δένει» το καράβι... ή ας φανταστούμε μια τρίηρη να διασχίζει το Αιγαίο Αυγουστιάτικα και ξαφνικά να τρώει ένα κλασικό μπουρίνι. Αμέσως θα τέντωναν το υπόζομα για να αντέξει στα κύματα.
Ουσιαστικά με το τέντωμα του υποζόματος το καράβι πρέπει να άλλαζε και σχήμα, να γινόταν λίγο πιο στρογγυλό. Μη φανταζόμαστε πολύ, αλλά λίγο. Εξαρτάτε πάντα από το πόσο γερή κατασκευή ήταν και πόσο το επέτρεπε το αρχικό πελέκημα των ξύλων.
Πιθανόν να υπήρχαν τρίηρεις που δεν είχαν υπόζομα.
Τώρα εγώ στην συγκεκριμένη... το σκέφτομαι αν θα το κάνω ή όχι...

[pacos]

Μπήκαν οι πάγκοι των θαλαμιτών και ζυγιτών

[Kostis Pap]

Πολύ όμορφη κατασκευή αισθητικά αλλά από ό,τι φαίνεται και πολύ ψαγμένη ιστορικά και τεχνικά. Τι να πω, ελπίζω να τη δω από κοντά σε κάποια έκθεση. Καλή συνέχεια!

[pacos]

Σε ευχαριστώ Κωστή.

Σε λίγο ολοκληρώνετε και ο διάδρομος.