Καλησπέρα,
Με αφορμή τα μηνύματα και την αναφορά στη θρυλική Jouef, θα ήθελα να προσθέσω δυό πραγματάκια.... Η Jouef είναι μία εταιρεία θρύλος για τη Γαλλία και όχι μόνο. Παρήγαγε εκπληκτικά μοντέλα, τρομερά αξιόπιστα, και κυρίως μοναδικά. Αλλά ας τα πάρουμε λίγο με τη σειρά. Τα μοντέλα της Jouef, ιστορικά και από άποψη πιστότητας, χωρίζονται σε δύο περίοδους. Την αρχική περίοδο, λίγο μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 90. Σε αυτήν την πρώτη περίοδο, παρουσιάζονται συνεχώς νέα μοντέλα και οι μηχανισμοί κίνησης στις μηχανές συνεχώς εξελίσσονται. Η θεματολογία, όπως είναι φυσικό άλλωστε, επικεντρώνεται σε Γαλλικά θέματα (SNCF), και έχουμε πραγματικά μοναδικά μοντέλα που δεν έχουν παραχθεί από καμία άλλη εταιρεία μέχρι και σήμερα. Παράδειγμα το Grue Cockerill, που συνδύαζε κίνηση και ανύψωση βαρών. Οι μηχανισμοί κίνησης των μηχανών περνούν από διάφορα εξελικτικά στάδια και ιδιαίτερα οι πρώτοι, γύρω στο 1955, είναι τρομερά αξιόπιστοι αν και θορυβώδης για τα σημερινά δεδομένα. Επίσης, οι μηχανισμοί κίνησης των μηχανών κάπου σταθεροποιούνται εξελικτικά γύρω στο 1965-1970 και παραμένουν γενικά ίδιοι μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '90. Και αυτοί είναι τρομερά αξιόπιστοι. Η αξιοπιστία τους ξεπερνά κάθε προσδοκία και ως παράδειγμα έχω μία μηχανή που δουλεύει από το 1971 χωρίς καμία συντήρηση.... Ναι καλά διαβάσατε,...., χωρίς καμία συντήρηση (ούτε λάδωμα στα γρανάζια....)!!. Και δουλεύει χωρίς κανένα ίχνος κόπωσης (εκτός από τα traction tires που έχουν φθαρεί). Τα γρανάζια, το μοτέρ, τα πάντα δείχνουν αναλλοίωτα στο χρόνο και στη χρήση. Αυτό βέβαια, τηρουμένων των αναλογιών, είναι κάτι σχετικά αναμενόμενο αν αναλογιστεί κανείς ότι εκείνη την όμορφη εποχή, τα μοντέλα απευθυνόντουσαν, εκτός από συλλέκτες, και σε παιδιά και ως εκ τούτου ήταν κατασκευασμένα για να αντέχουν. Οπότε στα χέρια ενός χομπίστα με ευγενική μεταχείριση, η αξιοπιστία αυτών των μοντέλων πολλαπλασιαζόταν και ήταν πολύ μεγάλη. ʼλλο βέβαια αυτό και άλλο όμως να δουλεύει χωρίς κανένα σημάδι κόπωσης εδώ και 41 χρόνια. Αν μη τι άλλο...., αυτά τα καρβουνάκια στο μοτέρ από τι είναι φτιαγμένα ??? Κατά τη γνώμη μου λοιπόν, αυτοί οι μηχανισμοί, αν και σχετικά απλοί και θορυβώδης με τα σημερινά standards, ήταν το άκρον άωτον της αξιοπιστίας και δυστυχώς δεν θα ξαναβγούν ποτέ. Ήταν επίσης η εποχή όπου οι εταιρείες έβαζαν περήφανα στα κουτιά των μοντέλων το "made in France", ή το "made in Italy" (Lima), ή το "made in Germany". Ωραίες εποχές νομίζω για όσους τις έζησαν και αρκετά νοσταλγικές για εμάς τους νεώτερους.... Η Jouef λοιπόν, περήφανα έβαζε το "made in France" και για την ιστορία, το εργοστάσιο των τραίνων ήταν σε μία πανέμορφη επαρχιακή πόλη της Γαλλίας που λέγεται Champagnole. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι υπήρχε εργοστάσιο στην Ιρλανδία. Τέλος, σχετικά με την πρώτη αυτή περίοδο, υπήρχαν και κάποια μοντέλα στη γκάμα της Jouef με απ' ευθείας Ελληνικό ενδιαφέρον. Έχω δει βαγόνι CIWL με ελληνικά γράμματα (πανσπάνιο βέβαια σήμερα) καθώς και μερικά άλλα μοντέλα με λογότυπο του ΟΣΕ. Αυτά τα Ελληνικού ενδιαφέροντος μοντέλα της Jouef είναι πολύ δυσεύρετα σήμερα διότι παρήχθησαν σε εξαιρετικά μικρές ποσότητες. Όλα αυτά μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90, όπου και αρχίζει μία μεταβατική περίοδος για τα μοντέλα των τραίνων. H Jouef, ανταποκρινόμενη στις αυξημένες απαιτήσεις των μοντελιστών για πιστότητα αλλά και για να μπορέσει να ανταγωνιστεί τις Γερμανικές εταιρείες (που πάντα ήταν ο πονοκέφαλος....), προχωρά εξ' ολοκλήρου από την αρχή σε σχεδιασμό νέων καλουπιών για μοντέλα που ήδη υπάρχουν στη γκάμα της (φανταστείται τι σημαίνει οικονομικά αυτό για μία εταιρεία όταν έχει ήδη το ίδιο μοντέλο στη γκάμα της....), εντελώς καινούριων μηχανισμών κίνησης για τις μηχανές (με cardans κλπ), νέων couplers, kit φωτισμού βαγονιών, αξεσουάρ, και εξελίσσει επίσης και ένα σύστημα digital. Έτσι φτάνουμε στο 1996 όπου και τα μοντέλα που είναι εντελώς νέες παραγωγές, αναφέρονται ως "Derniere generation", δηλαδή τελευταίας γενιάς. Αυτά τα μοντέλα είναι κορυφαίας κατασκευής και κοιτάζουν στα ίσα πλέον το Γερμανικό ανταγωνισμό, χωρίς να έχουν να ζηλέψουν κάτι από αυτόν, τόσο σε επίπεδο πιστότητας και λεπτομέρειας, όσο και σε επίπεδο κίνησης, μηχανισμών, και αξιοπιστίας. Επίσης, η θεματολογία παραμένει μοναδική ακόμα και σήμερα. Αυτά τα μοντέλα συγκαταλέγονται, κατά τη γνώμη μου, στα κορυφαία μοντέλα τραίνων παγκοσμίως και σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ τις Γερμανικές εταιρείες. Ναι, καλά διαβάσατε...., ξεπερνούν τις Γερμανικές εταιρείες σε ποιότητα κίνησης, πιστότητα και αξιοπιστία. H Jouef συνεχίζει ακάθεκτη μέχρι το 2001-2002, όπου και αντιμετωπίζοντας οικονομικές δυσκολίες, αναγκάζεται να συνενωθεί με το Ιταλικό group των Arnold, Lima, Rivarossi. Τα οικονομικά προβλήματα της Jouef προήρθαν και από το γεγονός ότι όταν παρήγαγε ένα μοντέλο "derniere generation", αυτομάτως καταργούσε από τη γκάμα της το παλαιό μοντέλο το οποίο όμως απευθυνόταν και σε παιδικές - εφηβικές ηλικίες. Έτσι η Jouef έχασε ένα μεγάλο κομμάτι από την παραδοσιακή της αγορά εντός της Γαλλίας διότι τα μοντέλα "derniere generation" απευθύνονταν αποκλειστικά σε χομπίστες - συλλέκτες (με ότι συνεπάγεται αυτό.... / π.χ. ακατάλληλα για παιχνίδι κλπ), και επιπροσθέτως η τιμή τους ήταν πολλαπλάσια των απλών μοντέλων. Θα έπρεπε ίσως η Jouef να διατηρήσει (ταυτόχρονα με τα "derniere generation"), τα αρχικά της μοντέλα στην παραγωγή, σε μία ας την πούμε Junior Line, διότι και φοβερά αξιόπιστα ήταν, και οικονομικότερα ήταν, και νομίζω ότι έτσι δεν θα είχε χάσει σημαντικό μερίδιο της αγοράς. Επίσης, οι Γάλλοι αγαπούν πάρα πολύ τη χώρα τους και τα εθνικά τους προιόντα και θα συνέχιζαν να αγοράζουν Jouef αν είχαν διατηρηθεί αυτά τα οικονομικότερα αρχικά μοντέλα στην αγορά. Αναγκάζεται λοιπόν η εταιρεία να προχωρήσει σε συνένωση με το Ιταλικό group αλλά με τον όρο ότι θα διατηρηθεί το εργοστάσιο στο Champagnole της Γαλλίας, καθώς και το ότι τα καλούπια (και κυρίως τα ακριβά και μοναδικά καλούπια των μοντέλων "derniere generation") δεν θα φύγουν από τη χώρα. Αυτό αρχικά τηρήται αλλά προοδευτικά και μέσω νομικών αποφάσεων, τα καλούπια μεταφέρονται στο εργοστάσιο της Rivarossi στην Ιταλία. Αξίζει να αναφερθεί ο αγώνας σε όλα τα επίπεδα που έκαναν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι για να μην φύγουν τα καλούπια από τη Γαλλία. Μέχρι και νομικά τα διεκδίκησαν όταν η διοίκηση της Jouef είχε πλέον παραιτηθεί. Διότι η Jouef για τους Γάλλους δεν ήταν απλά μία εταιρεία μοντέλων. Ήταν η εθνική τους εταιρεία, η δική τους εταιρεία με τα προιόντα της οποίας είχαν μεγαλώσει. Τόσο πολύ αγαπούν τη χώρα τους και τα εθνικά τους προιόντα οι Γάλλοι. Πολλοί τους αποκαλλούν "σωβινιστές".... Δεν θα τοποθετηθώ πάνω σε αυτό (αν και σαφώς έχω άποψη). Ας αναρρωτηθούμε όμως το πως και το τι θα ήμασταν εμείς οι Έλληνες αν αγαπούσαμε το ίδιο τη χώρα μας όπως οι Γάλλοι. Και σε τελική ανάλυση, αν έχω να διαλέξω μεταξύ του να με λένε κάποιοι στην Ευρώπη "σωβινιστή" (γιατί π.χ. δεν μιλάω "Αγγλικά", κάτι που λένε για τους Γάλλους), και του να βλέπω να καίνε τη σημαία της χώρας μου Έλληνες χωρίς να μιλάει κανένας, ε τότε - συγχωρέστε με - αλλά προτιμώ να με λένε "σωβινιστή".... Πίσω στο χόμπυ μας όμως, γιατί ξέφυγα λίγο. Κατόπιν λοιπόν, το 2003, κάποια μοντέλα της Jouef παρήχθησαν στο εργοστάσιο της Rivarossi και κυκλοφόρησαν και ως Rivarossi. Αυτά είναι και τα πιο σπάνια διότι παρήχθησαν σε υπερβολικά μικρές ποσότητες. Οι οικονομικές δυσκολίες και ο εξ ανατολής ανταγωνισμός όμως είναι αδυσώπητος και έτσι μοιραία το group των Arnold - Jouef - Lima - Rivarossi, εξαγοράζεται από τη γνωστή μας Hornby, η οποία είναι επίσης ιστορική εταιρεία. Η συνέχεια αναμμενόμενη. Τα καλούπια μεταφέρονται στην Κίνα και μετά από απουσία περίπου 3-4 χρόνων, γύρω στο 2007-2008 κάνουν δειλά-δειλά την εμφάνισή τους τα πρώτα μοντέλα της Hornby-Jouef. Η Hornby, προς τιμήν της, διατήρησε το λογότυπο και στις 4 εταιρείες και έδωσε καθαρό προσανατολισμό στα μοντέλα της κάθε εταιρείας. Διατήρησε επίσης τα κουτιά των μοντέλων στα ίδια χρώματα και κράτησε το λογότυπο της Hornby με μικρά γράμματα. Αυτό είναι βέβαια και μία κίνηση marketing διότι η Hornby ξέρει πολύ καλά το τι σημαίνει η Jouef για τους Γάλλους και η Rivarossi για τους Ιταλούς. Παρ' όλα αυτά, αποτελεί μία κίνηση προς τιμήν της διότι σεβάστηκε την ιστορία αυτών των εταιρειών. Επίσης, κράτησε χωριστά την κάθε εταιρεία με ξεχωριστά μοντέλα, ξεχωριστούς καταλόγους, κλπ. Αυτήν τη στιγμή λοιπόν και μετά από αρκετές αρχικές δυσκολίες στην παραγωγή, υπάρχουν μοντέλα των εταιρειών αυτών και εν προκειμένω και της Jouef. Η Hornby έκανε επίσης την πολύ έξυπνη κίνηση να επαναφέρει κάποια αξιοπρεπέστατα μοντέλα από τις αρχικές αλλά βελτιωμένες παραγωγές της Jouef, και να τα ονομάσει Junior Line. Είναι αξιοπρεπέστατα μοντέλα με σημαντικά χαμηλή τιμή. Και υπάρχουν (ευτυχώς) και τα "derniere generation" της Jouef με τη διαφορά βέβαια ότι παράγονται στα εργοστάσια πλέον της Hornby. Τα reviews διεθνώς αυτών των μοντέλων λένε ότι είναι φοβερά και δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα σύγχρονα Roco και Fleischmann. Είναι εντελώς όμοια σε ποιότητα υλικών και πιστότητα με τα original "derniere generation" της Jouef. Υπάρχουν βέβαια και τα αυθεντικά Jouef "derniere generation" που είναι "made in France / Champagnole", όπου έχουν πλέον συλλεκτική αξία και βρίσκονται μόνο από συλλέκτες ή στο e-bay. Προσωπική συμβουλή είναι αν βρείτε αυθεντικό Γαλλικό (made in France) και "derniere generation" ενός μοντέλου που σας ενδιαφέρει, πάρτε το ασυζητητί διότι πολύ δύσκολα θα τα ξαναβρείτε. Το ίδιο ισχύει και για τα Rivarossi. Και φυλάξτε τα καλά, διότι είναι πραγματικά μοναδικά μοντέλα. Αυτά φίλοι μου με αγάπη για το χόμπυ μας, και από κάποιον που απλά "βαρέθηκε" να βλέπει το λογότυπο "DB" σε κάθε μοντέλο, αναγνωρίζοντας ωστόσο τα κορυφαία μοντέλα (και έχοντας αρκετά από αυτά) των Γερμανικών εταιρειών, καθώς και την ποιότητα και την αξιοπιστία τους. Ωστόσο, ψάξτε λίγο τα τραίνα και το δίκτυο σιδηροδρόμων της Γαλλίας.... Περιλαμβάνει τα πάντα, από κλασσικά τοπία βόρειας Ευρώπης, μέχρι μεσογειακά που προσομοιάζουν με Ελλάδα....! Θα σάς μαγέψει ! !
