Ο Ανδρούτσος με τους κλεισμένους στο χάνι καρτερούσαν τη σειρά τους. Φοβερά ψύχραιμος κι ατάραχος, είπε στους συντρόφους του, «Μη ρίξει κανείς προτού αρχίσω εγώ. Αφήστε τους να ζγώσουν». Βλέπουν όμως απ' τις πολεμίστρες να ξεκόβει ένας καβαλάρης και να έρχεται προς το χάνι. Ο Χασάν ντερβίσης ήταν γνώριμος του Οδυσσέα από τα Γιάννενα και γι' αυτό ο Ομέρ Βρυώνης τον έστειλε για να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί με τον Ανδρούτσο. Σαν σταμάτησε έξω απ' το χάνι, ο Χασάν ντερβίσης σκόρπισε με το χέρι του δεξιά και αριστερά άμμο, ψέλνοντας το "ντονά" - την προσευχή του- να διαλυθούν οι εχθροί του σαν την άμμο. Ο Ανδρούτσος που παρακολουθούσε μέσα απ' την τουφεκίστρα τον χαιρέτισε τουρκικά και αντιχαιρέτισε ο ντερβίσης. Μετά τον ρώτησε πάλι, στα τουρκικά -"Ντερεγιέ γκιντερσίν;" -πού πας;-. Ο ντερβίσης απάντησε- "Σάλωνα για γκιντερίμ" -πάω στα Σάλωνα-.
Ο Ανδρούτσος πάλι τον ρώτησε "τι πας να κάνεις ορέ Τούρκο στα Σάλωνα;"
Η απάντηση ήταν "να υποτάξω ή να σφάξω τους απίστους".
Ο Δυσσέας απάντησε με το καριοιφίλι του, του έστειλε ένα βόλι που χτύπησε τον ντερβίση στο μέτωπο κι έπεσε ξερός απ' τ' άλογό του.
Βλέποντας νεκρό τον ντερβίση τους, οι Τούρκοι σκυλιάσανε. Αμέσως τότε ορμάνε με ιερό φανατισμό κατά το χάνι, να εκδικηθούν το αίμα του ντερβίση τους. Μα τα καριοφίλια των κλεισμένων ξερνούν φωτιά και μολύβι.
Ο Βρυώνης ξαφνιάζεται. Διατάζει δεύτερη επίθεση και προστάζει τους άντρες του να καταλάβουν το χάνι. Μα το χάνι ξερνάει κεραυνούς κι αστροπελέκια που θερίζουν τον εχθρό.....
...Έξι γιουρούσια έχουν τσακιστεί πάνω στο χάνι χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Πάνω από τρακόσιοι οι σκοτωμένοι και οι λαβωμένοι διπλοί και τριπλοί.
Η έφοδος ξαναρχίζει. Τούτη τη φορά παίρνουν μέρος και τ' ανίψια του Βρυώνη. Είναι η έβδομη και τελευταία επίθεση. Οι Τουρκαλβανοί ορμάνε με πάθος. Ζώνουν το χάνι απ' όλες τις μεριές. Πρώτοι απ' όλους οι μπέηδες και οι μπουλουξήδες. Ανάμεσα στους άλλους σκοτώθηκε κι ένας μπέης, ανιψιός του Ομέρ Βρυώνη. Κι αυτό το γιουρούσι πήγε χαμένο.
Ο ήλιος βασιλεύει πίσω απ' τα αντικρινά βουνά. Σε λίγο έρχεται το σούρουπο κι αποτέλεσμα κανένα....Έτσι, ή κάπως έτσι έγινε η μάχη στο Χάνι της Γραβιάς τον Μαιο του 1821.
Μετά από τις εξαιρετικές διοραματικές αναζητήσεις σε ...εξωτικούς πολιτισμούς

, σε θάλασσες με χταπόδια γιγαντες

, σε επικές μαχες του Β'ΠΠ και διαφορα αλλα που τον τελαιταιο καιρό κατακλύζουν το φορουμ μας

απο διαφορους και καταπληκτικούς συανδέλφους, αποφάσισα να καταθέσω κι εγώ την ταπεινή διοραματική μου εκδοχή

.
Ενα διόραμα που μου στριφογυριζε στο μυαλο εδώ και πανω απο ενα με εναμισυ χρόνο περίπου, απο τον καιρό που εφτιαχνα την Ακρα.
Τότε λοιπόν είχα διαπιστώσει οτι μερικοί Αραβες θα μπορούσαν να γίνουν Ελληνες του 21 αλλα και Τούρκοι με καποιες μετατροπές. Έτσι λοιπόν σιγόβραζε στο μυαλό μου η ιδέα ενός διοράματος με θεμα την Ελληνική επανάσταση του 1821 κατι που αποφάσισα να ξεκινήσω οταν τελειωσα την Ακρα.
Αφού λοιπον το έψαξα το θέμα στο ιντερνετ, αμφιταλαντεύτηκα αρκετά με ποιό από τα διάφορα γεγονότα της επανάστασης να καταπιαστώ.
Απο τη σκέψη μου περνούσαν η μαχη της Αλαμανας με το Διακο, το Χανι της Γραβιάς με τον Ανδρουτσο, η εξοδος του Μεσσολογγίου , τα Δερβενάκια με τον Κολοκοτρώνη αλλά και το Μανιάκι με τον Παπαφλέσσα.
Κάποια στιγμή μου περασε η σκέψη να φτιάξω τρια διαφορετικά διοράματα σαν μια τριλογία ή θεματική ενότητα, αλλα προς το παρόν αυτά είναι μακρινά όνειρα.
Τελικά, κατέληξα στο χανι της Γραβιάς.
Ας φτιάξουμε πρωτα αυτό, να δούμε πως θα παει, κλπ κλπ ... και βλεπουμε για τις.... τριλογιες στο μελλον.
Εδώ είμαστε λοιπόν! Το χάνι της Γραβιάς στην αγαπημένη μου διοραματική κλιμακα1/72.