Η ιστορία του Α13 ξεκινάει στη...Σοβιετική Ένωση!Τον Αύγουστο του 1936 λοιπόν ο Ερυθρός Στρατός ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει τα μεγάλα γυμνάσια του στην ευρύτερη περιοχή του Κιέβου.Ανάμεσα στους καλεσμένους που θα παρακολουθούσαν από κοντά την στρατιωτική ισχύ της Αρκούδας,ήταν και τα μέλη της Βρετανικής Στρατιωτικής Αποστολής στη Ρωσία.Ένας από τους Βρετανούς της αποστολής ήταν και ο αναπληρωτής διευθυντής των Μηχανοκίνητων Στρατευμάτων του Υπουργείου Πολέμου,ο Giffard LeQuense Martel o οποίος ενθουσιάστηκε ιδιαίτερα με τις επιδόσεις των Σοβιετικών αρμάτων τύπου BT και σκέφτηκε να αξιοποιήσει την τεχνολογία τους για την ανάπτυξη των νέων καταδρομικών (cruiser) αρμάτων του Βρετανικού Στρατού.Τα BT είχαν βασιστεί πάνω στο Αμερικάνικο άρμα Μ1931 που είχε αναπτυχθεί από τον W.Christie και το οποίο είχε εντελώς μυωπικά,απορρίψει ο Αμερικάνικος Στρατός.Τον Οκτώβριο του 1936 λοιπόν το Υπουργείο Πολέμου αγόρασε ένα Μ1931 από τον Christie το οποίο μεταφέρθηκε στην Αγγλία υπό συνθήκες άκρας μυστικότητος.Την σχετική μελέτη,προσαρμογή των καλύτερων χαρακτηριστικών του Μ1931 στις Βρετανικές ανάγκες και την ανάπτυξη του νέου άρματος ανέλαβε η εταιρία Nufield Company of Morris Commercial Cars.Λίγο αργότερα κατέφτασε και ο ίδιος ο Christie για να συνδράμει το έργο των Εγγλέζων σχεδιαστών.Ο Αμερικανός πρότεινε την χρήση ερπυστριών πλάτους 10 inch αλλά ο ίδιος ο λόρδος Nufield προτίμησε ερπύστριες πλάτους 1,5 inch.Επρόκειτο για μέγα σφάλμα που θα "στοίχειωνε" το Α13 σε όλη τη διάρκεια της πολεμικής του δράσης.Ο κινητήρας που επιλέχθηκε ήταν ο Nufield Liberty που χάριζε στο άρμα καλές επιδόσεις αλλά απαιτούσε τακτική συντήρηση και καλά εκπαιδευμένο προσωπικό για να την κάνει.Kύριος οπλισμός ήταν το αξιόλογο,για την εποχή,πυροβόλο των 2pdr (που αδυνατούσε όμως να βάλλει εκρηκτικά βλήματα) και ένα πολυβόλο Vickers.Το πρώτο πρωτότυπο ήταν έτοιμο τον Οκτώβριο του 1937 και η πρώτη παραγγελία για 65 άρματα για τον Βρετανικό Στρατό ήρθε τον Ιανουάριο του 1938.Ήταν η έκδοση Tank, Cruiser A13 (A13 Mk I) ή Cruiser Tank Mk III(με το μετέπειτα σύστημα τυποποίησης).Ο μοντελιστής μπορεί να την ξεχωρίσει εύκολα από τον πύργο με το συζυγές Vickers που είναι ίδιος με αυτόν του Α9:
Σύντομα ο Στρατός αντιλήφθηκε πως η θωράκιση του νέου άρματος ήταν πολύ λεπτή για να αντέξει στους νέους τύπους αντιαρματικών που υπήρχαν στο τέλος της δεκαετίας του '30.Η λύση που έδωσαν οι Βρετανοί σχεδιαστές ήταν η ανάπτυξη μιας πρώιμης θωράκισης με διάκενο και η ενίσχυση του ασπιδίου του πυροβόλου με μιά πλάκα πάχους 30mm.Η σκέψη ήταν πως η εξωτερικές πλάκες θα μείωναν την ισχύ του βλήματος και αυτο θα κατέληγε αποδυναμωμένο πάνω στην κύρια θωράκιση χωρίς να την διατρήσει.Στα χαρτιά έδειχνε καλό αλλά στην πράξη...
Έτσι προέκυψε ο δεύτερος τύπος το Cruiser A13 Mk II ή Cruiser Tank Mk IV.Εκτός των ανωτέρω διακρίνεται από τις μεγάλες οπές στο ασπίδιο και το συζυγές Vickers.
Aκολούθησε ο τρίτος και τελευταίος τύπος το Α13 MkIIA ή Cruiser MkIVA που διακρίνεται σε early με επίπεδο (πλάκα) ασπίδιο και συζυγές πολυβόλο τύπου BESA:
και τη late οπού απλά άλλαξε πάλι το ασπίδιο για λόγους τυποποίησης και διευκόλυνσης της παραγωγής:
Τα Α13 πολέμησαν με γενναιότητα στη Γαλλία αλλά τα πληρώματά τους δεν είχαν προλάβει να εκπαιδευθούν επαρκώς και σε συνδυασμό με τη γενικότερη δυσμενή τροπή των επιχειρήσεων,μοιραία,γνώρισαν την ήττα.Η συνήθεια τους δε,να επιτίθονται κατά μέτωπο εναντίον των Pak,δεν βοήθησε την κατάσταση.Μερικά καταστράφηκαν ακόμα κι από Pz38(t).Στην Αφρική πάντως σάρωσαν τα Μ13/40 των Ιταλών και ανέδειξαν τον πρώτο Βρετανό άσσο τον υπολοχαγό Norman Plough με 20 επιτυχίες.H επέμβαση του DAK όμως σήμανε την αντίστροφη μέτρηση.Οι νέοι τύποι των Panzer III ήταν καλύτερα θωρακισμένοι,πιο αξιόπιστοι και το ίδιο γρήγοροι με τα Α13 που υποτίθεται πως θα αξιοποιούσαν την ταχύτητα τους για την αντιμετώπιση των ισχυρότερων αντιπάλων.Τα δε Panzer IV με το L/24 μπορούσαν να ξηλώσουν με ευκολία την θωράκιση τους.Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η περίπτωση της 2ης Τ/Θ Μεραρχίας που ήταν εξοπλισμένη με cruiser και κυριολεκτικά διαλύθηκε από τη γερμανική επίθεση.Έτσι σταδιακά η παραγωγή στράφηκε σε άλλους τύπους και τα τελευταία Α13 πολέμησαν στην Επιχείρηση "Σταυροφόρος" και ύστερα εξαφανίστηκαν από τις μάχιμες μονάδες.
Αυτά τα μοντελο-ιστορικά.Διάλειμμα κι επανέρχομαι με τα του κιτ
